ગાંધીનગરના આંબેડકર ભવન ખાતે યોજાયેલ એક અનોખા અને યાદગાર સાહિત્યિક કાર્યક્રમમાં જાણીતા કવિ, લોકસાહિત્યકાર અને ચારણી સાહિત્યના બુલંદ કંઠના સ્વામી શ્રી ઘનશ્યામ ગઢવીએ દિવંગત સાહિત્યકાર શ્રી પ્રવીણ ગઢવીની કવિતાઓનું ભાવસભર પઠન અને ગાન રજૂ કરીને ઉપસ્થિત શ્રોતાઓને મંત્રમુગ્ધ કરી દીધા હતા. લગભગ દોઢ કલાકથી વધુ સમય સુધી ચાલેલા આ કાર્યક્રમમાં પ્રવીણ ગઢવીની ત્રીસથી વધુ લોકપ્રિય અને સદાબહાર રચનાઓને વિવિધ લય, ઢાળ અને સંગીતમય અભિવ્યક્તિ સાથે રજૂ કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે સમગ્ર સભાગૃહ ભાવવિભોર બની ગયું હતું.
આ કાર્યક્રમનું આયોજન ગાંધીનગર દલિત સાહિત્ય વિમર્શ મંચ દ્વારા પ્રવીણ ગઢવીની પુણ્યસ્મૃતિ નિમિત્તે કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રવીણ ગઢવી માત્ર એક કવિ જ નહોતા, પરંતુ સમાજના વંચિત વર્ગોના પ્રશ્નોને પોતાની કલમ દ્વારા અભિવ્યક્ત કરનાર સંવેદનશીલ સર્જક તરીકે પણ તેમની આગવી ઓળખ રહી છે. તેમની કવિતાઓમાં માનવતા, સમાનતા, સામાજિક ન્યાય અને જીવનના વિવિધ રંગોનું પ્રતિબિંબ જોવા મળે છે. તેમના સર્જનને જીવંત રાખવાના હેતુથી આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં મોટી સંખ્યામાં સાહિત્યપ્રેમીઓ, કવિઓ, લેખકો અને વિવિધ ક્ષેત્રના આગેવાનો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
પ્રવીણ ગઢવી સાથેના આત્મીય સંબંધોની યાદો
શ્રી ઘનશ્યામ ગઢવી પ્રવીણ ગઢવીના ખૂબ નજીકના સ્વજન અને જીવનભરના સાથી રહ્યા હતા. કાર્યક્રમ દરમિયાન તેમણે માત્ર કવિતાઓનું પઠન જ કર્યું નહોતું, પરંતુ શાળાજીવનથી લઈને કોલેજકાળ અને ત્યારબાદના વર્ષોમાં પ્રવીણ ગઢવી સાથે જોડાયેલી અનેક સ્મૃતિઓ પણ શ્રોતાઓ સમક્ષ વહેંચી હતી.
તેમણે જણાવ્યું કે પ્રવીણ ગઢવી માત્ર ઉત્તમ કવિ જ નહોતા, પરંતુ અત્યંત લાગણીશીલ, સરળ અને માનવીય મૂલ્યોને જીવનમાં ઉતારનાર વ્યક્તિત્વ ધરાવતા હતા. મિત્રતા, સાહિત્ય અને સમાજ પ્રત્યેની તેમની પ્રતિબદ્ધતાએ અનેક લોકોને પ્રેરણા આપી હતી. ઘનશ્યામ ગઢવીએ પોતાના અનુભવોને એવી સહજ અને ભાવુક શૈલીમાં રજૂ કર્યા કે સમગ્ર હોલમાં એક અલગ જ આત્મીય વાતાવરણ સર્જાયું હતું.
કવિતાઓના પઠન અને ગાનથી સર્જાયો અનોખો માહોલ
કાર્યક્રમનો મુખ્ય આકર્ષણબિંદુ ઘનશ્યામ ગઢવી દ્વારા પ્રવીણ ગઢવીની વિવિધ રચનાઓનું પઠન અને ગાન રહ્યું. તેમણે પ્રવીણ ગઢવીની જાણીતી કવિતાઓને વિવિધ લય અને ઢાળમાં રજૂ કરીને દરેક રચનાને જાણે જીવંત બનાવી દીધી હતી.
એક પછી એક રજૂ થતી રચનાઓ દરમિયાન શ્રોતાઓ સતત તાળીઓના ગડગડાટથી તેમનું સ્વાગત કરતા રહ્યા. કેટલીક કવિતાઓએ શ્રોતાઓને વિચારવા મજબૂર કર્યા તો કેટલીક રચનાઓએ તેમની આંખો ભીની કરી દીધી. સમાજની વાસ્તવિકતાઓ, માનવીય સંવેદનાઓ અને અસમાનતા સામેનો અવાજ વ્યક્ત કરતી આ કવિતાઓએ ઉપસ્થિત દરેક વ્યક્તિના મનને સ્પર્શી લીધું હતું.
ઘનશ્યામ ગઢવીના બુલંદ સ્વર, અભિવ્યક્તિની ઊંડાણભરી શૈલી અને શબ્દો પ્રત્યેની તેમની નિષ્ઠાએ સમગ્ર કાર્યક્રમને યાદગાર બનાવી દીધો હતો.
ભાવુક સમાપન
લગભગ દોઢ કલાકથી વધુ સમય સુધી ચાલેલા આ કાર્યક્રમના અંતે સમગ્ર સભાગૃહમાં એક અનોખી ભાવુકતા છવાઈ ગઈ હતી. અંતિમ રચનાના પઠન બાદ તમામ શ્રોતાઓ પોતાની બેઠકો પરથી ઊભા થઈ ગયા અને ઘનશ્યામ ગઢવીનું ઊભા રહીને સન્માન કર્યું.
આ સન્માન સ્વીકારતા સમયે ઘનશ્યામ ગઢવી પોતે પણ પોતાના પ્રિય મિત્ર અને સાહિત્યિક સાથી એવા પ્રવીણ ગઢવીને યાદ કરીને ભાવવિભોર બની ગયા હતા. તેમની આંખોમાં દેખાતી લાગણી અને શબ્દોમાં વ્યક્ત થતી આત્મીયતાએ સમગ્ર કાર્યક્રમને વધુ સ્મરણિય બનાવી દીધો.
સાહિત્યિક પરંપરાનું જીવંત ઉદાહરણ
આ કાર્યક્રમ માત્ર કવિતાઓનું પઠન કે ગાન નહોતું, પરંતુ ગુજરાતી સાહિત્યની સમૃદ્ધ પરંપરા અને સર્જકો પ્રત્યેની શ્રદ્ધાનું જીવંત ઉદાહરણ પણ હતું. પ્રવીણ ગઢવી જેવા સર્જકોની રચનાઓને નવી પેઢી સુધી પહોંચાડવાનો આ એક સફળ પ્રયાસ રહ્યો હતો.
સાહિત્ય માત્ર વાંચવા માટે નહીં, પરંતુ જીવવા અને અનુભવવા માટે હોય છે—આ વાતનો અનુભવ ઉપસ્થિત દરેક વ્યક્તિએ કર્યો હતો. ઘનશ્યામ ગઢવીએ પોતાના સ્વર અને સંવેદનાઓ દ્વારા પ્રવીણ ગઢવીના સર્જનને ફરી એકવાર જીવંત બનાવી દીધું હતું.
કાર્યક્રમની શરૂઆત અને આભારવિધિ
કાર્યક્રમની શરૂઆતમાં શ્રી પ્રવીણ શ્રીમાળીએ ઘનશ્યામ ગઢવીનો વિસ્તૃત પરિચય આપ્યો હતો. તેમણે ઘનશ્યામ ગઢવીના સાહિત્યિક યોગદાન, લોકસાહિત્ય ક્ષેત્રે કરેલા કાર્ય અને ચારણી પરંપરાને જીવંત રાખવામાં તેમની ભૂમિકાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
કાર્યક્રમના અંતે શ્રી રમણ વાઘેલાએ આભારદર્શન વ્યક્ત કરીને તમામ મહાનુભાવો, ઉપસ્થિત સાહિત્યરસિકો અને આયોજન સાથે જોડાયેલા તમામ કાર્યકરોનો હૃદયપૂર્વક આભાર માન્યો હતો.
અનેક સાહિત્યકારોની ઉપસ્થિતિ
આ પ્રસંગે ગુજરાતના અનેક જાણીતા સાહિત્યકારો, કવિઓ, લેખકો અને સાહિત્યપ્રેમીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. કાર્યક્રમમાં સર્વશ્રી દલપત ચૌહાણ, નટુભાઈ પરમાર, ડો. હર્ષદ પરમાર, ડો. નરસિંહદાસ વણકર, ભીખાભાઈ અમીન, પ્રવીણ સુતરિયા, લવેશ રાણા, ગીરીશ મારૂ, મૃગેશ, ગીરીશ આર્ય, ગાંધીનગર સાહિત્ય સભાના અધ્યક્ષ શ્રી સંજય થોરાત, પરીક્ષિત જોષી, લંકેશ ચક્રવર્તી, એસ. એન. દુલેરા, કવિ મૂલાંકી, તુષારકુમાર સહિત મોટી સંખ્યામાં સાહિત્યના ચાહકો અને ભાવકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
તેમની ઉપસ્થિતિએ કાર્યક્રમની ગૌરવવૃદ્ધિ કરી હતી અને પ્રવીણ ગઢવી પ્રત્યે સૌના સ્નેહ અને આદરને વ્યક્ત કર્યો હતો.
પ્રવીણ ગઢવીનું સાહિત્ય આજે પણ પ્રાસંગિક
પ્રવીણ ગઢવીનું સાહિત્ય આજે પણ એટલું જ પ્રાસંગિક છે જેટલું તેમના સર્જનકાળ દરમિયાન હતું. તેમની રચનાઓમાં માનવીય મૂલ્યો, સામાજિક સમાનતા, ન્યાય અને સંવેદનાઓનો જે અવાજ સંભળાય છે તે આજના સમયમાં પણ એટલો જ અસરકારક છે.
ઘનશ્યામ ગઢવી દ્વારા તેમની કવિતાઓનું કરાયેલું પઠન અને ગાન માત્ર એક સાહિત્યિક કાર્યક્રમ નહોતો, પરંતુ એક એવા સર્જકને જીવંત શ્રદ્ધાંજલિ હતી, જેમણે પોતાના શબ્દો દ્વારા અસંખ્ય લોકોના હૃદયમાં સ્થાન મેળવ્યું છે.
ગાંધીનગર દલિત સાહિત્ય વિમર્શ મંચ દ્વારા આયોજિત આ કાર્યક્રમ ઉપસ્થિત સૌ માટે લાંબા સમય સુધી યાદ રહી શકે એવો ભાવસભર, સાહિત્યમય અને સંવેદનાસભર પ્રસંગ બની રહ્યો હતો. પ્રવીણ ગઢવીની કવિતાઓનો સ્વર અને ઘનશ્યામ ગઢવીની ભાવસભર રજૂઆત લાંબા સમય સુધી ઉપસ્થિત શ્રોતાઓના મનમાં ગુંજતી રહેશે.